Portal dla ludzi aktywnych

Zapalenie ścięgien – leczenie

05.11.2015
komentarze 4


Zapalenie ścięgna to często pierwszy znak uszkodzenia w obrębie narządu ruchu, którego nie wolno bagatelizować i należy bezzwłocznie podjąć leczenie.

Ścięgno (tendo) to włókniste przedłużenie mięśnia koloru białosrebrnego. Jest bardzo wytrzymałe i przyczepia mięsień do kości (zazwyczaj). Rolą ścięgna jest przenoszenie pracy mięśnia na kościec. Niektóre ścięgna (np. zginacze palców) mają swoją pochewkę ścięgnistą, która utrzymuje położenie ścięgna oraz wytwarza maź zmniejszającą tarcie ścięgna po kości.

Ścięgno mięśnia pomimo swojej dużej wytrzymałości ulega czasem mikronaderwaniom, które generują stan zapalny w jego obrębie. Zapalenie ścięgna (tendinitis) występuje zwykle w miejscu jego przyczepu do kości (entezopatia) lub w miejscu utkania mięśniowego. Zapalenie może przechodzić na sąsiednią kaletkę maziową (bursitis). Stan zapalny ścięgna może dotyczyć także jego pochewki ścięgnistej (tendovaginitis). Do zapalenia ścięgna prowadzą najczęściej urazy i przeciążenia ścięgien, choroby przewlekłe układu mięśniowo-szkieletowego, także wady postawy i zła pozycja w pracy (np. nieergonomiczna praca przy komputerze, obsługa maszyn). Do przyczyn zapalenia zalicza się także nieprawidłowe wykonywanie ruchów podczas pracy lub ćwiczeń fizycznych oraz nadmierne naciąganie ścięgien (np. bezpośrednio po treningu siłowym). Szczególnie podatni na zapalenia ścięgien są zawodowi sportowcy (także sportów siłowych) i pracownicy wykonujący stale powtarzające się ruchy (murarze, malarze, pracownicy obsługujący taśmy produkcyjne). Zapalenie najczęściej dotyczy ścięgien okolicy barku, łokcia, kolana i stawu skokowego (ścięgna Achillesa). Spotyka się także zapalenia w okolicy ścięgien ręki i palców.

zapalenie-ścięgna-objawyBrak leczenia oraz brak przerwy w wykonywaniu pracy lub w treningu może prowadzić do powstania zmian zwyrodnieniowych w ścięgnie oraz ich uszkodzenia (naderwanie, zerwanie, zwapnienie). Efektem nieleczonych zmian w ścięgnie jest utrwalone ograniczenie ruchomości stawu i problemy ruchowe w życiu codziennym oraz wykluczenie z aktywności zawodowej i sportowej. Objawy stanu zapalnego w obrębie ścięgna to przede wszystkim ograniczenie ruchomości stawu oraz bolesność i obrzęk okolicy zmienionego zapalnie ścięgna. Ból w miejscu zapalenia szczególnie nasila się podczas ruchu, jednak może też wystąpić w spoczynku. Ścięgno może ulec osłabieniu z powodu złogów wapnia, które często towarzyszą stanom zapalnym ścięgien. Do objawów zapalenia zalicza się także niewielkie zaczerwienienie i wzmożone ocieplenie w obrębie skóry otaczającej ścięgno, zwłaszcza gdy jest ono położone powierzchownie.

Najczęściej występujące zapalenia ścięgien i ich leczenie

Zespół cieśni podbarkowej – zapalenie ścięgna mięśnia nadgrzebieniowego

Istotą choroby jest przeciążenie mięśni rotujących ramię, głównie mięśnia nadgrzebieniowego. Prawdopodobnie przyczyną jest jego położenie. Część mięśnia wraz ze ścięgnem leży pomiędzy głową kości ramiennej, a dolną powierzchnią wyrostka barkowego łopatki i więzadłem kruczo-barkowym, co sprzyja ciągłej jego kompresji podczas ruchów. W trakcie odwodzenia ramienia dochodzi także do zmniejszenia dopływu krwi do tej okolicy. Do przyczyny choroby zalicza się także zaburzenia bilansu mięśniowego pomiędzy mięśniem naramienny i stożkiem rotatorów (mięśnie: podłopatkowy, nadgrzebieniowy, podgrzebieniowy oraz obły mniejszy) czego efektem jest przeciążenie mięśni rotujących ramię oraz ucisku na stożek rotatorów. Schorzenie rozpoczyna się od zapalenia kaletki podbarkowej, objawiającego się obrzękiem po wysiłku fizycznym. Następnie dochodzi do zapalenia ścięgien stożka rotatorów (najczęściej ścięgno mięśnia nadgrzebieniowego) prowadzące do zwłóknienia ścięgien stożka rotatorów (objawy bólowe pojawiają się podczas aktywności ruchowej). Nieleczone zapalenie skutkuje często uszkodzeniem stożka rotatorów (przerwanie częściowe lub całkowite) – tu dolegliwości bólowe są stałe i dokuczają często w nocy. Stan taki może przejść w zmiany zwyrodnieniowe całego stawu (barkowo-obojczykowego i łopatkowo-ramiennego), na tym etapie występują wcześniejsze dolegliwości, ale towarzyszą im strukturalne zmiany kości tworzących staw (nieodwracalne).

Leczenie polega na zmniejszeniu dolegliwości bólowych przez podanie leków przeciwzapalnych (doustnie lub częściej w postaci bezpośredniej injekcji do kaletki podbarkowej) oraz odpoczynek i odciążenie kończyny, a następnie prawidłowej rehabilitacji. W leczeniu fizjoterapeutycznym stosujemy różne zabiegi likwidujące ból i działające przeciwzapalnie jak krioterapia, ultradźwięki, jonoforeza, prądy TENS (przezskórna stymulacja nerwów). W miarę zmniejszania się bólu stosuje się mobilizacje stawu ramiennego oraz wzmacnianie mięśni rotujących ramię oraz mięśnie stabilizujące łopatkę. Takie leczenie jest zwykle skuteczne. Rzadko, w przypadku, gdy przyczyną zapalenia kaletki podbarkowej jest nieprawidłowo zbudowany wyrostek barkowy łopatki (wyrostek o kształcie haczykowatym, zmieniony zwyrodnieniowo), konieczna jest interwencja chirurgiczna polegająca na jego wyrównaniu. Obecnie jest to operacja wykonywana artroskopowo.

Zapalenie ścięgna głowy długiej mięśnia dwugłowego ramienia

Ścięgno głowy długiej mięśnia dwugłowego ramienia rozpoczyna się przyczepem w okolicy stawu ramiennego (na guzku nadpanewkowym łopatki), a następnie po krótkim odcinku śródstawowym ścięgno „opuszcza” staw ramienno-łopatkowy w okolicy bruzdy międzyguzkowej kości ramiennej. W tym obszarze często dochodzi do zapalenia ścięgna.

Zapalenie ścięgna głowy długiej mięśnia dwugłowego ramienia, występuje często z zapaleniem jego pochewki i zapaleniem kaletki podbarkowej oraz zmianami zwyrodnieniowymi stożka rotatorów. Najważniejsze objawy to ból na przedniej powierzchni ramienia, nasilający się przy ruchach unoszenia ręki nad głowę oraz ograniczenie ruchomości kończyny, także ograniczone odwodzenie ramienia. Najistotniejszym objawem jest ból w rowku międzyguzkowym, nasilający się przy ucisku. O zapaleniu ścięgna świadczy także ból w okolicy ramienia podczas unoszenia kończyny górnej z rotacją – kciukiem skierowanym na zewnątrz oraz ból przy odwracaniu przedramienia z obciążeniem.

Leczenie w większości przypadków ma charakter zachowawczy. Kończynę należy krótkotrwale unieruchomić na temblaku, zastosować leki przeciwzapalne i przeciwbólowe. Pomocne są cieplne zabiegi fizykoterapeutyczne oraz elektroterapia przeciwbólowa i przeciwzapalna, fonoforeza (wprowadzanie leków za pomocą ultradźwięków, tu zalecany Naclofen). Po ustąpieniu objawów ostrych zaleca się ćwiczenia czynne w odciążeniu oraz ćwiczenia czynne wszystkich mięśni obręczy kończyny górnej z ograniczeniem pracy chorego ścięgna. Należy pamiętać, że na podłożu wcześniejszych zmian zapalnych w ścięgnie może dojść do przerwania ścięgna.

Schorzenia przyczepów ścięgien mięśni okolicy łokcia

Schorzenia te dotyczą przyczepów mięśni, stąd ich nazwa – entezopatie (enthesis znaczy z łaciny przyczep). Mogą one dotyczyć prostowników lub zginaczy nadgarstka i palców ręki.

Zapalenie w obrębie nadkłykcia bocznego kości ramiennej to tzw. łokieć tenisisty. W tym miejscu przyczepiają się prostowniki nadgarstka i palców ręki (np. prostownik łokciowy nadgarstka, prostownik palców). Aby zlokalizować właściwie miejsce przyczepu należy prostą rękę opuścić wzdłuż tułowia, skierować otwartą dłonią do przodu i po tej stronie, gdzie jest kciuk w okolicy stawu łokciowego znajduje się nadkłykieć boczny (po drugiej przyśrodkowy). Zapalenie w obrębie nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej to tzw. łokieć golfisty, tu przyczepiają się ścięgna zginaczy nadgarstka i palców ręki (np. zginacz promieniowy i łokciowy nadgarstka, zginacz powierzchniowy palców). Pamiętać należy, że zarówno mięśnie zginacze jak i prostowniki nadgarstka i palców to mięśnie mocno obciążane w treningu kulturystycznym.

zapalenie-ścięgna-objawySchorzenie ma podłoże przeciążeniowe i wiąże się z powtarzaniem czynności ruchowych angażujących zginanie lub prostowanie ręki. Typowe objawy to ból w okolicach nadkłykcia promieniujący do nadgarstka, nasilający się podczas ruchów zgięcia lub wyprostu. Objawy mogą się utrzymywać parę miesięcy. W leczeniu ważne jest wyeliminowanie ruchów sprawczych i unieruchomienie przedramienia oraz leczenie farmakologiczne, później stosowanie fizykalnych zabiegów przeciwbólowych (głównie ciepłolecznictwo, laser, też krioterapia), ćwiczenia rozluźniające i ćwiczenia w wodzie. Dobre efekty przynosi masaż poprzeczny oraz ćwiczenia zginaczy i prostowników nadgarstka i palców. Proponuje się ćwiczenia ekscentryczne z oporem stosowane przez 12 tygodni oraz ćwiczenia koncentryczne z małym oporem z dużą ilością powtórzeń (50-100) stosowne codziennie przez okres 6 miesięcy.

Stosowane są także stabilizatory stawu łokciowego oraz plastrowanie dynamiczne metodą kinesiotaping. Jeżeli brak jest poprawy po 3 miesiącach leczenia można zastosować leczenie niskoenergetyczną falą uderzeniową.

Zapalenie rozcięgna dłoniowego – przykurcz Dupuytrena

Rozcięgno dłoniowe to przedłużenie ścięgna mięśnia dłoniowego długiego.
Proces zapalny w rozcięgnie prowadzi do jego zwłóknienia i przykurczu zgięciowego palców (najczęściej palec IV i V, licząc od kciuka). Występuje przeważnie u mężczyzn w wieku 40-70 lat. Przyczyna nie jest do końca znana, występuje w przebiegu marskości wątroby, cukrzycy, ale także po długotrwałej pracy fizycznej. Leczenie obejmuje stosowanie szyny prostującej na noc, stosowanie zabiegów fizykalnych jak kąpiele parafinowe i w ciepłej wodzie, galwanizacja, biostymulacja laserowa, także masaż oraz ćwiczenia bierne. Niekiedy wskazany jest zabieg chirurgiczny.

Zespół de Quervaina

Jest to zapalenie pochewek ścięgnistych (tendovaginitis) mięśni przywodziciela długiego i prostownika krótkiego kciuka. W przebiegu zapalenia dochodzi do pogrubienia pochewki ścięgna i jego degeneracji, co utrudnia poślizg ścięgna. Stwierdza się ból w miejscu „tabakierki anatomicznej” oraz w czasie ruchów prostowania kciuka i ruchów nadgarstka. Obrzęk i tkliwość przy dotyku często występują nad wyrostkiem rylcowatym kości promieniowej (okolica nadgarstka po stronie kciuka). Charakterystyczny objaw to ból przy zaciskaniu palców dłoni wokół zgiętego do wewnątrz dłoni kciuka. Do przyczyn choroby zalicza się: zaburzenia przemiany materii, choroby reumatyczne, urazy, przeciążenia i anomalie anatomiczne ścięgien. Leczenie polega na unieruchomieniu w łusce gipsowej na 3 tygodnie, następnie stosowanie zabiegów fizykalnych takich jak jonoforeza, ultradźwięki. Niekiedy konieczny zabieg operacyjny.

Zapalenia ścięgien w okolicy stawu kolanowego

Z entezopatii najczęściej występuje zapalenie przyczepu mięśnia przywodziciela wielkiego do kości udowej i nadkłykcia przyśrodkowego kości udowej lub przyczepu mięśnia czworogłowego uda do krawędzi rzepki. Z charakterystycznych objawów stwierdza się ból podczas chodzenia i podczas dotyku w miejscu zmienionego przyczepu.

Do często spotykanych entezopatii w obrębie kolana, zwłaszcza u kobiet z nadwagą po 50 roku życia, zaliczamy entezopatię gęsiej stopy (enthesopathia pedis anserini). Towarzyszy ona chorobie zwyrodnieniowej stawu kolanowego. Zlokalizowana jest w miejscu przyczepów mięśni: krawieckiego, smukłego i półścięgnistego po stronie przyśrodkowej, około 2-3 cm poniżej szpary stawowej stawu kolanowego. Objawia się bólem przy wchodzeniu na schody oraz miejscową bolesnością. Leczenie obejmuje odciążenie kończyny, wzmacnianie mięśni czworogłowego uda i odwodziciela uda, miejscowe podawanie leków sterydowych z lidokainą.

Zapalenie ścięgna Achillesa

Ścięgno Achillesa to najsilniejsze i największe ścięgno w ludzkim organizmie. Potrafi wytrzymać poprzeczne siły ścinające rzędu 500 kg. Łączy ono mięśnie tylnej części goleni – mięsień brzuchaty łydki oraz mięsień płaszczkowaty z guzem piętowym kości piętowej.

Zapalenie ścięgna piętowego najczęściej towarzyszy urazowi. Może pojawić się u chorujących na choroby reumatyczne. Występuje także u sportowców wznawiających treningi po dłuższej przerwie. Objawia się bólem wzdłuż ścięgna piętowego, nasila się przy zgięciu grzbietowym stopy (ruch stopy do góry), czemu często towarzyszy słyszalne podczas ruchów trzeszczenie. Występuje także obrzęk. Utrzymujący się dłużej stan zapalny prowadzi do zwapnienia przyczepu i tworzenia się tzw. „ostrogi” piętowej (calcar retrocalcaneus) widocznej na zdjęciu rentgenowskim. Leczenie obejmuje odciążenie, unieruchomienie w niewielkim zgięciu podeszwowym, podawanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (np. Ibuprofen). Ważny jest także odpowiedni dobór obuwia (z miękkim zapiętkiem). Z zabiegów fizykoterapeutycznych zaleca się ultradźwięki, pole magnetyczne, hydroterapię, laser. Ważną częścią terapii jest trening ekscentryczny mięśni łydki, szczególnie w przypadkach chronicznego bólu ścięgna. Jeżeli brak jest poprawy po 3 miesiącach leczenia można zastosować leczenie falą uderzeniową. Leczenie niskoenergetyczną falą uderzeniową nie wymaga znieczulenia, wykonuje się zazwyczaj trzykrotnie z tygodniową przerwą pomiędzy zabiegami. Zastosowanie fali o dużej energii (0,22-0,56 mJ/mm2) wymaga znieczulenia miejscowego – lidokainą. Zabieg wykonuje się jednokrotnie pod nadzorem lekarza lub fizjoterapeuty.

Dolegliwości okolicy guza piętowego mogą wskazywać na zapalenie kaletki ścięgna Achillesa, która znajduje się ponad przyczepem ścięgna do kości piętowej. Zapaleniu towarzyszy ból w tylnej części pięty, wokół powierzchni przyśrodkowej i/lub bocznej ścięgna piętowego pojawia się obrzęk.

Zapalenie ścięgna, jeżeli już do niego doszło i w porę zostało podjęte właściwe działanie, zazwyczaj jest wyleczalne. Należy pamiętać, że nie wolno kontynuować treningu. Leczenie wymaga świadomego odpoczynku oraz zaleceń lekarza i fizjoterapeuty. Pamiętajmy także o profilaktyce. Odpowiedni trening, w tym właściwa rozgrzewka i dobór ćwiczeń oraz stosownych obciążeń, także właściwa dieta oraz odpoczynek pomagają przeciwdziałać schorzeniom ścięgien.

SUPLEMENTY CHRONIĄCE STAWY



ACTIVLAB Arthreo Free 60 kaps.

Preparat wspomagający stawy

Unikalna kompozycja trzech aktywnych składników wspomagających prawidłowe funkcjonowanie stawów, chrząstek stawowych oraz ścięgien.

OLIMP Glucosamine Gold 1000 / 60 kaps.


Glukozamina w kapsułkach

Suplement diety w kapsułkach zawierający siarczan glukozaminy i witaminę C – substancje ważne dla prawidłowej budowy tkanki chrzęstno – stawowej.

OLIMP Collaregen 400g


Kolagen na stawy

Collaregen to odżywka uzupełniająca dietę w kolagen stanowiący fundamentalny składnik tkanki łącznej. Dodatkowo Olimp Collaregen zawiera witaminę C, mangan oraz miedź przyczyniające się do prawidłowego tworzenia tkanki łącznej.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Komentarze

  1. ryszard

    Witam. Od roku czuję ból ścięgien przy zginaniu ramion w łokciach.Jestem już długo na zwolnieniu lekarskim i pomimo oszczędzania tych miejsc czuję brak poprawy.Ostatnie badanie rezonansem magnetycznym wykazały tylko lekki stan zapalny w prawej ręce przy czym lewa boli dużo mocniej.Lekarz norweski stwierdził,że nie może mi pomóc i muszę poszukać lekkiej pracy.Dodam,że pracowałem jako monter rusztowań.Czy istnieje możliwość wyleczenia tego schorzenia?

    • Damian

      To moze tylko stwierdzić lekarz specjalista. Na twoim miejscu udalbym sie do dobrego specjalisty ortopedy czy lelarza rehabilitacji w Polsce.

  2. Grzegorz

    Witam. Mam podobny problem. Dotyczy prawego łokcia – zaznaczę ręki dominującej. Okropny ból przy odwodzeniu i przywodzeniu ręki. Zdejmowaniu nawet lekkich przedmiotów z wysokości powyżej głowy towarzyszy wrażenie, że mięśnie nie mają siły, są jakby paraliżowane przez ten ból. Wyczuwam ewidentnie miejsce bólu przy uciskaniu palcem zewnętrznej części łokcia zaraz nad zgięciem. Opis RTG: zwężenie szpary stawu łojciowego. Czekam na USG i rezonans. Leki nie pomagają. Żadne!
    Odnoszę wrażenie, że ciepło przynosi poprawę na krótko.
    Ostatnio nic zupełnie nie robię prawą ręką. Odpoczywa. Jest lekka poprawa. Odpada dźwiganie, rotowanie ręką i absoutnie uderzanie młotkiem. Praca długotrwała ręką jest niemożliwa.

    Co robić?
    Zaznaczę tylko, że mam za sobą ok 15lat treningów i zawodowych startów w trójboju siłowym. Już dawniej odczuwałem dyskomfort w łokciu przy np.wyciskaniu sztangi leżąc. Teraz jest tragedia.

    Czekam na wizytę j specjalisty…

  3. Grzegorz

    P.S.
    Bardzo dobry artykuł.
    Jedyny tak obszerny i konkretny.

    Ze sportowym pozdrowieniem… Grzegorz